November 28, 2025

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा. सीके राउतलाई सरकारमा आउन प्रस्ताव पठाएका छन् । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठनको तयारी थालिरहेको बेलामा ओलीले जनमत अध्यक्ष राउतलाई उक्त प्रस्ताव पठाएका हुन् ।

मधेशमा जनमतको नेतृत्वमा सरकार बनेपछि जनमत र नाउपालाई सरकारमा भित्र्याउने प्रधानमन्त्री प्रचण्डको प्रयास छ । यही गृहकार्य चलिरहेको बेलामा ओलीले उपप्रधान तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेमार्फत् राउतलाई परराष्ट्र मन्त्रालय लिएर सरकारमा आउन प्रस्ताव गरेका हुन् ।

जनमत र नाउपालाई सरकारमा समावेश गराउन एमाले र माओवादीबाट एकएक जना मन्त्री फिर्ता बोलाउने तयारी छ । यद्यपि त्यसबारे कुनै निर्णय भएको छैन । प्रधानमन्त्री प्रचण्डले नाउपा अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठलाई पर्यटन मन्त्रालय दिने वचन दिएको बताइएको छ ।

त्यसका लागि माओवादीबाट मन्त्री बनेका हितबहादुर तामाङलाई फिर्ता बोलाउने तयारी छ ।

एमालेले पनि एक मन्त्री फिर्ता बोलाउनुका साथै मन्त्रालयको साटफेर गरेर जानुपर्ने विषयमा छलफल चलाएको छ । यद्यपि एमालेले कसलाई फिर्ता बोलाउने भन्ने निर्णय गरेको छैन ।

यद्यपि बजेट पारित हुनुअघि आफूहरु सरकारमा सहभागी नहुने जनमतका अध्यक्ष राउतले बताए । उनले भने, ‘हामीले बजेटपछि मात्रै कुरा गर्छौं भनेर अहिले कुरा गरेका छैनौं । बजेट पारित भएपछि मात्रै यो विषयमा ठोस रुपले कुरा गर्छौं ।’ उनले आफ्नो पार्टीलाई यही मन्त्रालय चाहिन्छ भनेर अहिलेसम्म नभनेको बताए । अध्यक्ष राउतले थपे, ‘मन्त्रालयकै विषयमा कुरा भएको छैन । बजारमा म आफैं जाँदैछु भन्ने चर्चा पनि छ, तर पार्टीले त्यस्तो कुनै निर्णय चाहिँ गरेका छैनौं । हामी मधेश सरकार गठनमै व्यस्त थियौं । अब बजेट पारित भएपछि मात्रै कुरा गर्छौं ।’

तपाईं आफैं सरकारमा सहभागी हुन उपप्रधानमन्त्री माग्नुभएको हो भन्ने जिज्ञासामा उनी भन्छन्, ‘उपप्रधानमन्त्री मैले मागेको भन्दा पनि बजारमा भएका चर्चाको विषय हुन् ।’

गृहमन्त्री लामिछानेमार्फत् आफूलाई ओलीले परराष्ट्र मन्त्रालय लिन प्रस्ताव गरेको राउतले स्वीकारे । उनले भने, ‘सीधै कुराकानी भएको छैन अहिलेसम्म, तर केही समयअघि गृहमन्त्रीमार्फत् ओलीजीबाट मलाई परराष्ट्र मन्त्रालयको कुरा आएको थियो ।’

अहिले परराष्ट्रमन्त्री माओवादी केन्द्रका वरिष्ठ उपाध्यक्ष नारायणकाजी श्रेष्ठ छन् । माओवादीभित्र अर्थमन्त्रीबाहेक सबै मन्त्रीलाई फिर्ता बोलाएर नयाँलाई अवसर दिन दबाब बढिरहेको छ ।

भनेपछि उपप्रधानमन्त्री पाए सरकारमा जानुहुन्छ भन्ने प्रश्नमा अध्यक्ष राउतले थपे, ‘अहिलेसम्म मैले सोचेको छैन । सकेसम्म म त बाहिरै बस्छु भन्ने मनस्थितिमा छु । पार्टी निर्माणको क्रममा छौ ।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशमा अत्यावश्यक अवस्थामा बाहेक चार दिनसम्म यात्रा नगर्न अनुरोध गरेको छ।

अत्यन्त जरुरी नभए यही असोज १७ गते शुक्रबारदेखि २० गते सोमबारसम्म लामो यात्रा नगर्न अनुरोध गरेको प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतले जानकारी दिइन्। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले चार दिनसम्म पाँच प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा भारी वर्षा हुने सूचना सार्वजनिक गरेकाले प्राधिकरणले उच्च सतर्कताका लागि यस्तो अनुरोध गरेको उनले बताइन्।

उल्लिखित पाँच प्रदेशभित्रका बागमती, कमला र कोशी नदीमा पानीको बहाव खतरा तह आसपास पुग्न सक्ने अनुमानका आधारमा विशेष सतर्कता अपनाउन प्राधिकरणले सबैसँग अनुरोध गरेको हो ।

बागमती प्रदेशको काठमाडौं उपत्यका, काभ्रेपलाञ्चोक, सिन्धुपाल्चोक, रसुवा, मकवानपुर, चितवन, कोशी प्रदेशको सङ्खुवासभा, ताप्लेजुङ्ग, इलाम, झापा, मोरङ, मधेश प्रदेशको बारा, पर्सा, सर्लाही, रौतहट र आसपासका जिल्ला भई बग्ने  स–साना नदीमा आकस्मिक बहावको सम्भावना उच्च रहेको प्राधिकरणले प्रकाशन गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ। यसैले सतर्कता अपनाउन प्राधिकरणले अनुरोध गरेको उनले बताइन्।

प्राधिकरणले अत्यन्त जरुरी नभई सकेसम्म घरदेखि टाढा र रातिको समयमा यात्रा नगर्न, सम्बन्धित जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले वर्षा एवं बाटोको अवस्था हेरी सवारी सञ्चालनमा रोक लगाउनेबारे आवश्यक निर्णय लिने र सो निर्णय पालना गराउन, पहिरोको जोखिममा रहेका तथा नदी किनारका बस्तीमा उच्च सतर्कता अपनाउन, डुबान हुने बस्तीका बासिन्दाले उँचो अग्लो र सुरक्षित स्थानबारे जानकारी लिन र अरुलाई पनि जानकारी दिन, आवश्यक पर्नासाथ सुरक्षित स्थानमा जान पनि अनुरोध गरिएको छ।

तीनवटै सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह, स्वयंसेवकलगायत सरोकारवाला सबै निकाय प्रतिकार्यका लागि तयारी अवस्थामा रहने, जोखिमयुक्त राजमार्ग र सडकमा तुरुन्त परिचालन हुने गरी डोजर, एक्साभेटर, लोडर लगायतका साधन तयारी अवस्थामा राख्न, पूर्वतयारी, पूर्वकार्य एवं प्रतिकार्यमा सहयोग गर्ने साझेदार संस्था जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति र स्थानीय विपद् व्यवस्थापन समितिको सम्पर्कमा रही सतर्क ९अलर्ट० मा रहन पनि प्राधिकरणले सम्बन्धित सबैको ध्यानाकर्षण गराएको हो।

झापामा बस दुर्घटना हुँदा दुईजनाको मृत्यु भएको छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत झापाको बिर्तामोड– ६ स्थित बुटाबारीनजिकै विजयादशमीको मुख्य दिन अर्थात् आज भएको सगरमाथ कम्पनीको प्र. १–०१–००१ ख ४४५९ नम्बरको बस दुर्घटनामा दुईजनाको मृत्यु भएको हो ।

दुर्घटनामा परी मृत्यु हुनेमा सुनसरी इटहरी– ११ का ४६ वर्षीय दिनेशकुमार भट्टराई र बसका सहचालक मोरङ रंगेली– २ का ४२ वर्षीय कुमार चौधरीको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय झापाले जनाएको छ ।
दुर्घटनामा परी १३ जना घाइते भएका छन् । उनीहरूलाई उपचारका लागि बिर्तामोडस्थित बी एन्ड सी अस्पताल पठाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय झापाका निमित्त प्रवक्ता प्रहरी निरीक्षक विजय चौहानले जानकारी दिए।

उक्त बस विराटनगरबाट काँकडभिट्टा जाँदै थियो। बस आफैँ अनियन्त्रित भई दुर्घटना भएको प्रहरी निरीक्षक चौहानले बताए । सवारीचालक बने फरार रहेको प्रहरीले जनाएको छ 

ड्युटीमा खटिएका प्रहरीमाथि अभद्र व्यवहार गर्ने एक युवकलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ।कर्तव्य पालनाको सिलसिलामा सडक सुरक्षामा खटिएका प्रहरी कर्मचारीलाई अभद्र व्यवहार गर्ने सिन्धुलीका ३६ वर्षीय नेवाङ्ग तामाङलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको हो।काठमाडौं बबरमहल बस्दै आएका उनलाई बुद्ध नगरबाट प्रकाउ गरिएको हो। तामाङले एक प्रहरी कर्मचारी अश्लित शब्द प्रयोग गर्दै गाली गरेका थिए। उनीमाथि थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीको भनाई छ।

झापाको बुद्धशान्तिमा नेपाल कम्युनिष्ठ पाटीले आज एक कार्यक्रमको आयोजना गरि जेन जि  विद्रोह नयाँ परिस्थिति र अबको निकास विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ ।

बुद्धशान्ति ३ स्थित रामजानकी मन्दिरको सभाहलमा सम्पन्न कार्यक्रममा बुद्धशान्ति इन्चार्ज रोसनी सि को अध्यक्षतामा भएको उक्त कार्यक्रममा प्रमुख वक्ता नेपाल कम्युनिष्ठ पाटीका केन्द्रिय सदस्य तथा झापा इन्चार्ज सुमन सिंह सी रहनु भएको थियो । अन्तरक्रियामा सहभागी वक्ताहरुमा स्थानिय व्यवसायी दुर्गा कुइकेल, पुर्व प्रधान अध्यापक धन बहादुर श्रेष्ठ ,घर दलान साहित्यका अभियान्ता पुर्व शिक्षक गणेश निरौला,बुद्ध आदर्श माध्यमिक विद्यालय व्यवस्थापन समिती अध्यक्ष मनोरथ तिवारी
कानुन व्यवसायी अर्जुन अधिकारी, पुर्व शिक्षक तथा समाज सेवी डिल्ली नेपाल,माओवादी केन्द्र बुद्धशान्तिका अध्यक्ष प्रेम नेम्वाङ लगायतका वक्ताहरुलेअवधारणा पत्रमा सुझाव सहितका महत्वपूर्ण बिचारहरु राख्नु भएको थियो ।

त्यस्तै कार्यक्रममा नेपाल कम्युनिष्ठ पाटीका केन्द्रीय सदस्य कमरेड प्रशान्त सीले अवधारणापत्र प्रस्तुत  गर्नु भएको थियो ।

जेन जि बिद्रोहमा शहादत प्राप्त गर्ने शहीदहरु प्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शुरु  गरिएको अन्तरकृया  कार्यक्रमको सन्चालन
समाज सेवी अर्जुन सीले  गर्नु भएको थियो ।

इलामको पर्यटकीय नगरी फिक्कल बजारमा दशै सहितका चाडबाडलाई लक्षित गरी यात्रु सहायता कक्ष संचालन गरीएको छ ।

स्वदेशी तथा बिदेशी पर्यटकको सधै भिड लाग्ने फिक्कल बजारमा दशै, तिहार र छैट जस्ता पर्वका समयमा कुनै पनि यात्रु र पर्यटकले समस्या भोग्न नदिनका लागि प्रहरीले यात्रु सहायता कक्ष संचालनमा ल्याएको हो ।फिक्कल प्रहरी चौकी र ट्राफिक पोष्ट फिक्कलले बुधबारबाट यात्रु सहायता कक्ष संचालनमा ल्याएको छ । उक्त कक्षमा यात्रु र पर्यटकलाई सहजीकरण गरिने फिक्कल ट्राफिक पोष्टका प्रहरी हवल्दार बिष्णु बजगाईले जानकारी दिनु भयो ।

फिक्कल बजार भएरनै यात्रु तथा पर्यटक नेपालका बिभिन्न स्थान तथा छिमेकी देश भारतमा आउजाउ गर्ने गरेका छन । झापा , बिराटनगर, काठमाण्डौ सहितका मुख्य सहर , भारत जाने र भारत सहितका उक्त ठाउँबाट यात्रु तथा पर्यटक आउने भएकाले फिक्कलमा यात्रु साहयता कक्ष संचालनमा ल्याईएको फिक्कल प्रहरी चौकीका प्रमुख बिष्णु सापकोटाले जानकारी दिनु भयो ।

यात्रु सहायता कक्षमा तोकीएका स्थानमा निर्धारण गरीएको सवारी भाडा दर, यात्रु तथा पर्यटकको गन्तब्यको अवस्थाका बारेमा जानकारी सबै राखिने छ । बढी भाडा यात्रु तथा पर्यटकबाट लिएको पाइएमा तत्काल प्रहरीले कारवाही गर्ने जनाएको छ ।

यात्रु सहायता कक्षको शुभारम्भ गर्दै सूर्योदय नगरपालिका वडा नं। १० का वडाध्यक्ष पेमा उगेन लामाले सूर्योदय नगरपालिका पर्यटकीय नगरी भएका कारण अधिक पर्यटक भित्रिने भएकाले यातायत चालकले पर्यटकलाई पर्यटनमैत्री ब्यवहार गर्नु पर्ने बताउनु भयो । अध्यक्ष लामाले भननु भयो‘पर्यटकलाई पर्यटनमैत्री ब्यवहार गरे मात्र हामी सबैको ब्यवसाय फस्टाउछ ।’कार्यक्रममा प्रहरी ,ट्राफिक प्रहरी, सूर्योदय उद्योग बाणिज्य संघका सचिव बिक्रम श्रेष्ठ, श्रीनिधि अस्पतालका संचालक बिवेश अधिकारी , यातायत ब्यवसायी र सवारी चालकको समेत सहभागिता रहेको थियो ।

इलाम बजारमा समेत जिल्ला प्रहरी कार्यालय र ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले यात्रु सहायता कक्ष संचालनमा ल्याएको छ ।

जेनजी युवाको प्रदर्शनका क्रममा झापाबाट दुर्लभ कछुवासमेत चोरी भएको पाइएको छ । झापाको अर्जुनधारा नगरपालिका–९ स्थित कछुवा संरक्षण तथा प्रजनन केन्द्रबाट दुर्लभ कछुवा चोरी भएको हो ।
सुखानी शहीद स्मृति प्रतिष्ठानको हाताभित्र कछुवा संरक्षण तथा प्रजनन केन्द्र छ । सो केन्द्रमा पनि भदौ २४ गतेको प्रदर्शनको क्रममा आगजनी र तोडफोड भएको थियो । त्यसैक्रममा दुर्लभ प्रजातिका चार वटा कछुवा चोरीसमेत भएको प्रतिष्ठानका व्यवस्थापक रुद्रमणि सुवेदीले बताए ।केन्द्रमा रहेका सबै कछुवाको नियमित गणना हुन्छ’, सुवेदीले भने, ‘यसपटक गणना गर्दा चारवटा कछुवा चोरी भएको पाइयो ।’

प्रतिष्ठान हाताभित्र दश प्रजातिका ६० वटा दुर्लभ कछुवालाई संरक्षण गरेर राखिएको थियो । प्रतिष्ठानभित्रको कछुवा संरक्षण तथा प्रजनन केन्द्र पर्यटकका लागि मुख्य आकर्षणको केन्द्र बन्दै आएको छ ।

प्रदर्शनकारीले गरेको आगजनी र तोडफोडबाट प्रतिष्ठानको मुख्य कार्यालयसहित पर्यटकीय पूर्वाधारमा ७० लाख बराबरको क्षति पुगेको अनुमान छ ।

प्रतिष्ठानको हाताभित्र रहेको कार्यालय, डुंगा र फाउन्टेन पार्कको प्यानल बोर्डमा आगजनी तथा प्रहरी चौकी, शहीद प्रतिमा र क्यान्टिनलगायत संरचनामा तोडफोड भएको सुवेदीले जानकारी दिए ।

व्यवस्थापक सुवेदीले हाल क्षतिग्रस्त संरचनाको भग्नावशेष पन्छाएर असोज ११ गतेदेखि पर्यटकका लागि खुला गर्ने तयारी भइरहेको जानकारी दिए । नौका बिहार, शहीद प्रतिमाको अवलोकन, झोलुङ्गे पुल र फाउन्टेन पार्क हेर्न र वनभोजका लागि पर्यटकहरू आउने गर्छन् ।

कछुवा संरक्षण तथा प्रजनन केन्द्र अवलोकन र अनुसन्धानका लागि बर्सेनि करिब दुई लाख पर्यटक भित्रिने गरेको तथ्यांक छ ।
सन् २०१२ मा उभयचर वैज्ञानिक डा. केआर खम्बुको प्रेरणामा यहाँ कछुवा संरक्षण केन्द्र स्थापना गरिएको थियो ।

देशभरका विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत जीव विज्ञानका विद्यार्थीहरू अनुसन्धानका लागि केन्द्रमा आउने गरेका छन् । स्थानीय ग्रामीण तथा सिमसार क्षेत्रबाट उद्धार गरिएका कछुवालाई यहाँ राखेर संरक्षण गरिन्छ ।
स्रोत अनलाईन खबर बाट ।

बुद्धशान्ति गाउँपालिकाको एक मात्र उच्च शिक्षा अध्यापन हुने शैक्षिक संस्था सीतारमेश बहुमुखी क्याम्पसलाई अत्यावश्यक रहेको क्याम्पस बस आज हस्तान्तरण गरिएको छ।

गाउँपालिकाको तीन वर्षदेखि भएको निरन्तर प्रयासपछि नेपाल–भारत सहयोग कार्यक्रम अन्तर्गत नेपालका लागि भारतीय दूतावासमार्फत उक्त बस प्राप्त भएको हो।

बुद्धशान्ति गाउँपालिका अध्यक्ष मनोज प्रसाईं, सीतारमेश बहुमुखी क्याम्पस सञ्चालक समिति अध्यक्ष जयप्रसाद भण्डारी ,उपाध्यक्ष चन्द्र उप्रेती, क्याम्पस प्रमुख पुष्प रिजाल तथा सहायक क्याम्पस प्रमुख नरेन बरालको उपस्थितिमा बस हस्तान्तरण कार्यक्रम भएको थियो ।हिजो चुनावका बेलाको प्रतिबद्धता आज कार्यान्वयन भएको बुद्धशान्ति गाउँपालिका अध्यक्ष प्रसाईंले बताएका छन् । यता क्याम्पस प्रमुख रिजालले क्याम्पसमा बस ल्याउनका लागि गरेको पहललाई सफल बनाउन सहयोग गर्ने सम्पूर्णमा धन्यवाद दिएका छन् ।बस आएसंगै बुद्धशान्ति सहित छिमेकी जिल्ला इलामको रोङ गाउँपालिकाबाट धाएर अध्ययन् गर्न आउने विद्यार्थीलाई सहज हुने भएको छ ।

आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिनलाई घटस्थापना भनिन्छ । यसै दिनदेखि नवरात्रि आरम्भ हुन्छ । यसै दिन दुई महत्त्वपूर्ण कृत्य सम्पन्न गरिन्छ ।एक कृत्य यस दिन जमरा राखिन्छ, अर्को यस दिन घट कलशको स्थापना गरी देवी(देवताको आवाहन गरिन्छ । यस दिन झिसमिसे बिहानीमै आत्मशुद्धि पश्चात् नदी, खोला, वगर या आफूलाई पायक पर्ने ठाउँमा गई चोखो बालुवा या पञ्चमाटो ल्याई दसैँ घर या पूजाकोठामा राखी त्यस ठाउँमा जमरा उमार्न जौ छरिन्छ । जौलाई वैदिक यज्ञको लागि अत्यावश्यक वस्तु मानिन्छ ।

माता भगवतीलाई मन पर्ने वनस्पतिमा जमरा पनि एक भएकोले भगवतीलाई खुसी पार्नको लागि जमरा उमार्ने गरिएको हो । त्यसै स्थान नजीकै माटोको विशुद्ध जलपूर्ण घडा ९कलश०को वरिपरि नौवटा देवीको स्वरूपको प्रतिमूर्ति मानी गाईको गोबरले नौवटा देवीको वेदी बनाई लेपन गरिन्छ र घडाको वरिपरि जौ पनि गाडिन्छ ।

अनि जलपूर्ण कलशमा पञ्चपल्लवको पात चढाइ अनन्त शक्तिस्वरूपा महाकाली (संहार, महालक्ष्मी) सुरक्षा र महासरस्वती ९सृष्टि०को पञ्चोपचारले पूजाआजा गरिन्छ ।

ब्रह्मवैवर्त पुराण भन्ने ग्रन्थका अनुसार वर्णन गरिएका नवदुर्गाहरू यी हुन् स् प्रकति(पूर्व, चण्डिका(आग्नेय, भद्रकाली(दक्षिण, सर्वमङ्गला-वायव्य, वैष्णवी- उत्तर, शिवप्रिया-ईशान, जगदम्बिका) जल, थल र आकाश । यी नामहरूले दुर्गाहरू विभिन्न दिशाका अधिष्ठात्री देवीहरू भएको कुराको चाल पाइन्छ ।

हाम्रो धर्म, संस्कृति अनुसार घट कलशमै सम्पूर्ण देवीदेवता सप्तसागर, सप्तद्वीप, सम्पूर्ण नदी एवं तीर्थहरू निहित छन्, जुन कुरा कालिका पुराण भन्ने ग्रन्थमा उल्लेख भएको छ । यसका अतिरिक्त घटकलश अष्टमङ्गलका शुभ चिन्हहरूद्वारा समाहित गरिएको पाइन्छ ।

आधारहरूको कारण उपर्युक्त दिन घट कलश स्थापना गरी त्यसमै सम्पूर्ण देवीदेवता, तीर्थ, पावनतम नदी नाला, सप्त सागर, सप्त द्वीप आदि सबैलाई समाहित गरी दसैँ पूजाको थालनी गरिएको हो ।

यसैले दसैँको अवसरमा आ(आफ्नै आगमस्थित देवी भगवती जगदम्बाको पूजा गरिनुबाहेक अन्य देवीस्थलहरूमा गई देवीदेवताहरूको पूजा(उपासना, पुकार तथा दर्शनको लागि जानु आवश्यक नपर्ने वास्तविकतातिर औंल्याएको पाइन्छ ।यसै दिनदेखि नवमीसम्म प्रत्येक नेपालीहरूका घरघरमा र देवीका मन्दिरहरूमा पहिलो दिनकै बमोजिम भगवती दुर्गाको पूजा, आराधना र प्रार्थना गरिन्छ र शङ्ख, डमरू, घण्टी आदि बजाइ दुर्गासप्तशती (चण्डी), स्त्रोत्ररत्नावली, कालिकास्तोत्र, दुर्गाकवच, श्रीमद्देवीभागवत् आदि पाठ पनि पढिन्छ ।

पूजा गरिसकिएपछि प्रत्येक दिन बलि चाहिँ अनिवार्य दिनुपर्ने कुरा शास्त्रीय विधानमा उल्लेख गरिएको छ । बलि दिइसकेपछि यस दिनको कार्य समापन गरिन्छ।विकी मिडिया

आज कालीगढहरूले विश्वकर्माको पूजा आराधना गरी वास्तु दिवस एवं विश्वकर्मा पूजा पर्व मनाउँदै छन्। प्रत्येक वर्ष झै कन्या अर्थात् आश्विन सङ्क्रान्तिका दिन विश्वकर्माको विधिपूर्वक पूजा गर्न लागिएको हो।

विभिन्न कलकारखानामा विश्वकर्मा भगवान्को बालुवाको मूर्ति वा तस्बिरमा विधिपूर्वक पूजा आराधना गरी यो दिवस मनाउने गरिन्छ। कलकारखानालाई विशेष रुपमा सजाएर मजदुरलाई सहभागी गराएर यो दिवस मनाइन्छ।

बालुवा अन्य चीजबाट बनाइएको विश्वकर्माको मूर्ति बागमती मुहानस्थल सुन्दरीजल वा अन्य शुद्धस्थलमा लगी सेलाउने गरिन्छ। आज पूजा गरी बिहीबारदेखि नदीमा लगी मूर्ति सेलाइन्छ।

आजका दिन कालीगढले उपयोगमा ल्याउने विभिन्न औजारका सामानमा पूजा आराधना गरेमा धेरै समय टिक्ने, कामका बेलामा नबिग्रने र राम्रो काम गर्न सकिनेलगायत गुण प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ।

द्वापर युगमा भगवान् कृष्णलाई राक्षसहरूले दुःख दिएपछि विश्वकर्माले समुद्रको बीचमा ‘भेद द्वारका’ बनाइ लुकाएको धार्मिक विश्वास छ।

एकै रातमा समुद्रको बीचमा ‘भेद द्वारका’ को निर्माण गरेकाले विश्वकर्मालाई सफल वास्तुविद्का रूपमा मानी त्यसै समयदेखि पूजा आजा गर्ने परम्परा बसेको धर्मशास्त्रविद् प्रा तोयराज नेपाल बताउँछन्।

प्राचीन भारत वर्षका चार दिशाका रक्षक देवतामध्ये द्वारकालाई पश्चिम दिशाको रक्षकका रूपमा मानिन्छ। विश्वकर्माले निर्माण गरेको ‘भेद  द्वारका’ अहिले पनि भारतको गुजरात राज्यमा समुद्रको बीचमा रहेको विश्वास गरिन्छ।

विश्वकर्मालाई वास्तु विद्याका विशिष्ट ज्ञाताका रूपमा मानिन्छ। ‘विश्वकर्मा प्रकाश’ नामक वास्तु शास्त्रको ग्रन्थ उनले नै रचना गरेको विश्वास गरिने वास्तुशास्त्री शिव पोखरेल बताउँछन्।

यही सम्झनामा नेपालका कालीगढहरूले आज भव्य रूपमा विश्वकर्मा बाबाको पूजा गरी उनको विद्वताको सम्मान गर्छन्। यसो गरेमा आफूमा विश्वकर्माको गुण प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। यस विश्वासमा आज इञ्जिन जडान भएका यन्त्र सवारीसाधनमा समेत पूजा आराधना गरिन्छ।

वास्तुका शास्त्रका पुस्तकका लेखक एवं अध्येताको सम्झनामा आजको दिनलाई वास्तुविद्हरूले वास्तु दिवसका रूपमा मनाउने गर्छन्। पछिल्लो समय नेपालमा वास्तु विद्याको पुनर्जागरण सुरु भएको छ।

चार उपवेदमध्येको एक स्थापत्यवेदमा वास्तु शास्त्रकै विषय उल्लेख गरिएको छ। लुप्तप्राय : भएको स्थापत्य वेदमा आधारित सहर एवं आवास निर्माण गर्नेको सङ्ख्या बढ्न थालेको छ। यसैले गर्दा अहिले वास्तु विद्याको महत्व बढेको छ।